Kanceri ia mori djalin, rrëfimi i dhimbshëm i nënës Kanceri ia mori djalin, rrëfimi i dhimbshëm i nënës
Të dielën e kaluar, Gazeta Express, solli historinë e një gruaje e cila kishte humbur bashkëshortin e saj nga kanceri, dhe kërkonte që këshillat e saj... Kanceri ia mori djalin, rrëfimi i dhimbshëm i nënës

Të dielën e kaluar, Gazeta Express, solli historinë e një gruaje e cila kishte humbur bashkëshortin e saj nga kanceri, dhe kërkonte që këshillat e saj të mbaheshin në mend nga të tjerët. Këtë të diele, ju sjellim historinë e një nëne, dhe luftën e saj me veten, duke tentuar që ditët e fundit të djalit të saj me kancer, t’ia bënte më të bukura.

Që nga koha kur ai kishte lindur, ne kemi bërë çdo gjë që është e mundshme për t’i dhuruar birit tonë një jetë të mirë. Babai filloi që t’i shpenzonte kursimet e kolegjit, madje edhe para se ai të lindte. Filloi që t’i blinte të gjitha gjërat e nevojshme, ndërsa unë qëndroja gjithë natën zgjuar në kërkim të shkollave më të mira për fëmijën që do të sillja në jetë. Në kohën kur ai ishte 7 vjeç, unë fillova ta dërgoja në kurse të pianos dhe notit. Kur i mbushi 6 vjeç, unë isha trajnuesja e tij e futbollit. Kjo ishte mosha kur ai u diagnostikua me leukemi. Papritur, unë fillova të hulumtoj gjatë natës, e disa herë edhe deri në ora 4 të mëngjesit.

Kur i mbushi 8 vjet, ai po vdiste. Një formë e rrallë dhe agresive e leukemisë kishte sulmuar eshtrat e djali tonë dhe kishte ndaluar së reaguari ndaj ilaçeve. Kimioterapia dhe radiacioni kishin dështuar. Imunoterapia, shpresa jonë e fundit, gjithashtu kishte dështuar. Trupi tij nuk prodhonte më gjak të shëndetshëm. Pa qelizat e bardha të gjakut, oksigjeni nuk mund të arrinte në organet e tij. Pa ekzagjerim, trupi i tij nuk mundi ta shëronte veten; ai ndjente dhimbje vetëm nga një prekje, madje edhe nga një ledhatim.

Mundësia tjetër ishte doktorët më të mirë dhe tretmani më i mirë. Ne ishim me fat që të jetojmë shumë afër pediatrit më të mirë që gjendet në vend. Në një të hënë pasdite, gati dy vite pas fillimit të trajtimit të tij, një ndër doktorët më të mirë më tha edhe pse kishte përdorur terapitë më të mira të mundshme, ai nuk mund të bënte asgjë. Ne u tmerruam. Kishim dështuar në misionin tonë: t’i japin atij një jetë të mirë.

Pa marrë parasysh se ne nuk dorëzoheshim, madje harronim të merrnim frymë, që nga ai moment e tutje, kur ne e kuptuam se nuk mund të bënim asgjë për t’i dhuruar atij një jetë të mirë, ne u forcuam dhe u zotuam që t’i japin të paktën një vdekje të mirë.

Çfarë është një vdekje e mirë për një 8 vjeçar? Për djalin tonë , që ishte i shoqërueshëm, e që shpesh herë ishte pak problematik, vdekja e mirë do të ishte që të jetë i shoqëruar nga shokët dhe familja, dhe ta festojë jetën për aq sa e kishte jetuar. Ai ishte më i vogli nga katër fëmijët tanë dhe kishte një sens të mprehtë të humorit. Ne e “vizatuam” idenë e një feste spektakolare, ashtu siç ai do e dëshironte.

Shokët e tij erdhën menjëherë në organizimin tonë, duke e u mbledhur të gjithë në terasën e spitalit. Madje edhe më shumë njerëz donin që të merrnin pjesë në festë, por limiti ishte 125 persona. Njerëzit planifikuan që të vinin me turne. Gjatë ditës, unë mësova se kishte vullnetarë që po vinin, ndër ta akrobatë, palaço, magjistarë dhe një grup muzikor (i përbërë nga mësues të muzikës së shkollës fillore).

Ngadalë e morëm dhe e dërguam në terasë ku po mbahej festa. Madje festa kishte filluar më parë. Me kujdes e kisha larë, e unë ndërkohë kisha veshur një mantel të bardhë të spitalit. Ai u vesh me pizhamet e tij, me figura të Spider-Manit. Me ndihmën e babait të tij, dy shokëve të tij dhe një infermiere, ne e vendosëm atë nga shtrati në karrocë. Bombola e oksigjenit u largua nga muri, dhe pas tij, ecte edhe infermierja që e mbante në dorë.

Dukej sikur po e luanim ndonjë lojë, sa e largonim nga një vend, e dërgonim në një vend tjetër. Me jastëkët që i qëndronin gjithmonë në të gjitha anët e trupit të tij, dhe me morfinën e cila dukej se ishte bërë pjesë e pandashme e jetës së tij, ose të paktën e ndihmonte që të qëndronte rehat.

Asnjëri nga mysafirët nuk u mërzit nga pritja, të gjithë e dinin se pse ishin aty. Ishte mundësia e fëmijëve që të luanin për herë të fundit me të. Për gati dy vjet, familja jonë, shoqëria dhe komuniteti, ishin lutur që djali ynë të shërohej. Ata të gjithë u shqetësuan shumë kur kanceri u rikthye dhe të gjithë kishin qarë së bashku me ne kur trajtimi kishte dështuar. Tani të gjithë e dinin se ai do të vdiste, dhe madje së shpejti. E gjitha që mund të bënin ishte që të bashkoheshin me ne, duke uruar që të jetonte të paktën edhe pak më shumë kohë.

Kishte një arsye pse ai kishte një rreth kaq të madh të shokëve atë ditë. Unë e kuptova më herët gjatë kohës kur trajtohej në spital, se djali im kishte nevojë për shokë aq sa kishte nevojë për ilaçe. Fëmijët kanë nevojë për fëmijë. Dhe si në çdo lidhje, ata kanë nevojë për komunikime të sinqerta nga ne dhe nga njëri-tjetri. Që nga ajo kohë, unë i tregoja të gjithë shoqërisë time për ilaçet e tij dhe se si ai ndihej, në mënyrë që edhe ata të jenë të kujdesshëm për fëmijët e tyre.

Ne aranzhuam disa herë shfaqje në spital. Ai shikonte nga shtrati ndërsa shokët e tij nga tavolina, por gjithmonë i dezinfektonin duart para se të hynin në dhomën e tij. Ndonjëherë ata luanin ndonjë lojë Uno, ku edhe pse me vështirësi, ai e luante. Ia sollëm edhe një Nintendo në dhomë. Kur djali ynë më nuk mund t’i përballonte vizitat, ne e lidhnim atë në Skype me klasën e tij, zakonisht në orën e historive të bukura që i tregonte mësuesja. Mësuesja kurrë nuk e harronte. Ai i bënte detyrat nga spitali, ndërsa ajo ia kontrollonte atij para kamerës, si shenjë për t’i treguar se ai ende është anëtar i klasës. Madje, djali ynë përmes ekranit, merrte pjesë edhe në orët e praktikës së sportit, por si shikues.

Kishim dëgjuar shumë raste kur familjarët mbylleshin në vete kur në familjet e tyre kishte kriza të tilla shëndetësore. Për ne, fakti që u hapëm shumë ishte shumë i rëndësishëm që djali ynë të ketë një fëmijëri normale, të paktën aq sa ia lejonte sëmundja. Ne e pranuam çdo ofertë për ndihmë. Ushqimin që ai e hante, lidhej me shokët e tij të klasës dhe e hanin së bashku. Shokët e tij koordinoheshin, madje mësuesit toleruan shpesh herë që mësimi të ndërprehet, vetëm për faktin se djali ynë dëshironte të lidhej përmes kamerës. Nuk ishte e lehtë për ne që të kërkonim ndihmë. Shpesh herë u ndiem sikur nuk e meritonim. Kjo ishte koha kur e kemi lënë krenarinë në një anë dhe ia kujtonim vetes se kjo e gjithë bëhej për t’ia bërë djalit tonë jetën që i kishte mbetur, sa më të mirë të mundshme. Mbështetja e tyre na ndihmoi neve që të dukemi sa më normal para djalit tonë.

Kur sëmundja përparonte, unë i tregoja shoqërisë dhe komunitetit, në mënyrë që ata të mbaheshin të informuar, sepse të paktën e meritonin për atë që e kishin bërë. Kur djalit tim i vinte gjumi ose ndihej keq, shokët e tij largoheshin e shkonin për të luajtur Xbox. Ata largoheshin të shqetësuar sepse e dinin mirë se mund të ishte vizita e tyre e fundit. Tashmë edhe shokët e kishin kuptuar, ndryshimet e papritura mund të vinin në çdo moment. Ai tashmë nuk kishte asnjë fije floku, e fëmijët nuk mund ta fshihnin faktin se ata shqetësoheshin për të. Nuk ishin mësuar ta shihnin atë në gjendje më të rëndë se nga hera e kaluar kur e kishin parë.

Ndërkohë, kur ne arritëm në terasë, djali ynë ishte gati që të përshëndetej nga 100 mysafirë. Ata po na prisnin neve dhe ishin shumë të vetëdijshëm se djali ynë po vdiste. Ndërkohë që ne tashmë ishim duke e hapur derën e terasës, grupi muzikor filloi që të këndojë një këngë të Bruno Mars. Vinte aroma e picës së shijshme. Përpara se të hynim në festë, unë dhe burri im ndaluam për një moment.

Në ditën kur skuadra mjekësore na informoi se ata tashmë nuk mund të bënin asgjë, dhe për një sekondë më duhej që ta bëja gjënë më të vështirë që e kam bërë në jetë. Unë duhej të kthehesha në dhomën e tij dhe t’i tregoja se po vdiste. I shtrirë në shtrat, i thashë “Më vjen keq që duhet të ta them, por je duke vdekur”

“Prit – çfarë? Nuk dua të vdes!”

Me zërin e butë e melodioz, ai mbeti i shokuar. Sytë iu mbushën me lot. Për herë të parë e pashë se ai ishte i frikësuar. Mendja ime nuk mund të gjente fjalët e duhura për ta qetësuar, por mu desh ta bëja, sepse isha betuar që të tregohem me të e sinqertë në çdo gjë. “Më vjen keq. E di. Por të gjithë do të vdesim, duam apo nuk duam. Edhe unë do të vdes. Babai do të vdesë. Ne të gjithë do të vdesim dhe nuk mund ta kontrollojmë këtë. Më vjen shumë, shumë keq.”

“Kur do të vdes?” pyeti ai, Ai ishte, si gjithmonë, kureshtar dhe mendonte thellë për gjërat.

“Nuk e di” i thash.

E vërteta është ashtu siç ia thash, të gjithë do të vdesim. Nuk ka fjalë magjike që do ta ndalte dikë nga vdekja. Duke tentuar që ta rehatoj djalin tim, unë i mblodha fjalët dhe i thash “Nuk do të jesh vetëm. Nuk do të ndjesh dhimbje. Do të jesh mirë”. Këto ishin të vetmet fjalë që do t’i jepnin atij një vdekje të mirë.

Tani kur po përgatiteshim që të dilnim tek turma që po na priste, me kujdes duke menaxhuar karrocën e tij, unë u gjunjëzova përballë tij dhe ia përsërita fjalët magjike. Ai e kishte me vete një lodër Goofy, kishte vendosur syze dielli, kështu thoshte se do të duket më bukur. Më pas, kur dolën në dritën e diellit dhe ajrit të pastër të pranverës, turma duartrokiti dhe bërtitnin duke e përmendur emrin e tij “Eëan!”

Koha që Eëan e kaloi në festë nuk ishte e lehtë, ai ishte lodhur shumë. Ishte munduar shumë që të paktën vetëm të qëndronte aty. Dhe përsëri, ai ishte i rrethuar me dashuri, të cilën e kishte krijuar vetë për aq pak vite sa jetoi. Shumë shokë i afroheshin duke i thënë “Përshëndetje Eëan! Dhe “Ne të duam”, e më pas kërkonin që të bënin fotografi me të. Kohë pas kohe, dukej sikur po i vinte gjumi, por në të njëjtën kohë luftonte që të qëndronte zgjuar. Gjatë javës nuk kishte ngrënë shumë, por aty luftoi që t’i shijonte të gjitha ëmbëlsirat që ishin përgatitur, të paktën nga një kafshatë për secilën. Në moshën 8-vjeçare, djali tonë i krijuam një festë vdekjeje. Sa e vështirë ishte për mua që të qëndroja aty, nuk di ta shprehë e as nuk tentoj ta shprehë.

Tre ditë më vonë, në mëngjesin e 7 majit, 2018, djali im vdiq duke ma mbajtur dorën mua. Në atë moment më duhej ta bëja gjënë më të vështirë që e kisha bërë ndonjëherë në jetë: të dal nga spitali pa djalin tim. Ka kaluar një vit që prej se zemra e tij ka pushuar së rrahuri, ndërsa zemra ime është lodhur, e dërrmuar dhe afër dorëzimit. Kam qarë çdo ditë. Ditët e para pa të ishin të tmerrshme, sidomos ato festat të cilat festoheshin nga fëmijët. Më dukej se u çmenda kur erdhi Halloëeeni.

Dita e shtatë e çdo muaji, mua më shkatërronte. Një alarm i papritur, sikur një email që të vjen çdo muaj për ta kujtuar kohën që e ke kaluar me të, dhe tani më nuk e ke. Ai ishte mendimi i parë çdo mëngjes, dhe mendimi i fundit çdo natë. Kur e humb një fëmijë, je e humbur; e humbet dikë dhe diçka më të madhe se vetja jote. E humbet një ëndërr – një ëndërr për t’i dhuruar dikujt një jetë të mirë.

Kisha kaluar shumë nga koha ime duke mbledhur në mendje kujtime nga ditët që i kaloja me të, dhe mundohesha që t’i mbledhja copëzat e zemrës time. Madje jetoja me frikën se trupi më qëndronte i mpirë, më dukej sikur nuk e ndjeja trupin, edhe pse e rrethuar me njerëz, ndihesha gjithmonë e më e vetmuar. Të kaluarit nga një jetë ku frikësohesh nga dhimbja, në një jetë kur frikësohesh se nuk ndjen dhimbje, është dërrmuese.

Po zhytesha. Dhe pastaj i kujtova tri fjalët magjike që ia pëshpëritja djalit tim për t’i dhënë një vdekje të mirë: “Kurrë nuk do të jesh vetëm. Nuk do të ndiesh dhimbje. Do të jesh mirë”. Duke ia thënë këto fjalë vetes, më janë bërë pjesë e pandashme e jetës. Këto fjalë më mbajnë mua të lidhur me të. E lehtësojnë dhimbjen. Një ditë, fjalë filluan që të bëheshin të vërteta. Ne mund të jemi MIRË. Ende jo, por një ditë. Pas së gjithash, ai nuk do të donte asgjë më tepër sesa ne të kemi një jetë të mirë./GazetaExpress./Përktheu: Edon Baliqi

Për Huffington Post, shkruan Jenny Harrington